Ruda, wspomniana po raz pierwszy w 1106 r. przez Galla Anonima, a następnie w 1136 r. w bulii gnieźnieńskiej, byłą niegdyś siedzibą jednej z najstarszych kasztelanii w Polsce.
Z czasem kasztelania ta utraciła jednak znaczenie gospodarcze i polityczne a jej siedziba pod koniec XIII stulecia została przeniesiona do Wielunia, gdzie w latach 1419 - 20 przeniesiono również siedzibę archidiakonatu i siedzibę kanoników. W późniejszych czasach właścicielami wsi byli m.in. Rudzcy, Rychłowscy, Masłowscy a od 1780 r. do czasów II wojny światowej - Taczanowscy.
Najcenniejszym zabytkiem Rudy i jednocześnie jednym z najcenniejszych zabytków sakralnych całego województwa łódzkiego jest romański kościół p.w. św. Wojciecha wzniesiony według tradycji z fundacji Piotra Dunina w 1142 r. Świątynię tą wielokrotnie przebudowano w XV - XVII stuleciu i w 1803 r. W obrębie kościoła kaplica z 1593 - 1594 r.


Kościół św. Wojciecha w Rudzie




Kościół św. Wojciecha w Rudzie




Kościół św. Wojciecha w Rudzie

    Więcej o kościele św. Wojciecha w Rudzie


We wsi stoi również pałac z 1857 r. Jego fasadę zdobi neorenesansowa dekoracja. W ścianę pałacu wmurowano tablicę upamiętniającą strajk służby folwarcznej w XX-leciu międzywojennym. Do pałacu przylega park z dębem - pomnikiem przyrody.
Na cmentarzu w Rudzie spoczywają prochy 12 żołnierzy 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej, którzy stanowiąc wysuniętą ku granicy placówkę w Kamionce - Parcelach, zginęli we wrześniu 1939 r. w walce z przeważającymi siłami niemieckimi.