Kościół św. Wojciecha w Rudzie




Kościół św. Wojciecha w Rudzie




Kościół św. Wojciecha w Rudzie

Murowany kościół p.w. św. Wojciecha w Rudzie (gmina Wieluń, powiat wieluński) został wzniesony w 1142 r. w stylu romańskim, z fundacji Piotra Dunina. Na przełomie XII i XIII wieku podniesiono go do rangi kolegiaty. Jednocześnie powołano do życia archidiakonat rudzki.
Kościół w Rudzie jest budowlą orientowaną, jednonawową, wzniesioną na rzucie prostokąta i posiada wielobocznie zamknięte prezbiterium. Świątynię przebudowywano kilkakrotnie w XV - XVII stuleciu i w 1803 r.
Po dzień dzisiejszy częściowo zachowały się romańskie mury nawy wykonane z piaskowca żelazistego wydobytego w kamieniołomach olewińskich a odsłonięte w 1910 r. Prezbiterium o ceglanym wątku muru pochodzi z XV w i posiada żebrowane sklepienia gotyckie.
We wschodniej ścianie świątyni znajduje się romański portal, dwa obecnie zamurowane, charakterystyczne otwory okienne oraz ślady po stosowaniu świdra ogniowego. Nawa nakryta jest drewnianym stropem. Przylegającą do niej kaplicę wzniesiono w 1594 r. w stylu renesansowym. Zachowało się w niej rensansowe okno z bogato zdobionym obramieniem.
We wnętrzu uwagę przykuwa późnogotycki tryptyk z obrazem Madonny, oraz bogato zdobiona gotycka chrzcielnica z XIV stulecia. Na ścianie południowej odkryto freski przedstawiające Drogę Krzyżową a w kruchcie - scenę chrztu Mieszka I i jego drużyny.
Kościół w Rudzie jest najcenniejszym zabytkiem wsi i jednocześnie jednym z najcenniejszych zabytków sakralnych całego województwa łódzkiego.